ازدواج با خدیجه‏

«خدیجه» دختر «خویلد» (بن أسد بن عبد العزّى بن قصىّ) که زنى تجارت پیشه و شرافتمند و ثروتمند بود، مردان را براى بازرگانى اجیر مى‏کرد، و سرمایه‏اى از مال خویش را براى تجارت با حقى که براى ایشان قرار مى‏داد، در اختیارشان مى‏گذاشت، و چون از راستگوئى و امانت و مکارم اخلاق رسول خدا خبر یافت، نزد وى فرستاد و به او پیشنهاد کرد که اگر با سرمایه «خدیجه» و همراه غلام وى «میسره» براى تجارت رهسپار شام شود، بیش از آنچه به دیگران مى‏داده است به وى خواهد داد.

رسول خدا پذیرفت و با «میسره» رهسپار شد تا به شام رسید . این سفر چهار سال ونه ماه و شش روز پس از «فجار» چهارم روى داد و رسول خدا در شانزدهم ذى الحجّه سال بیست و پنجم واقعه فیل در بیست و پنج سالگى از مکّه بیرون رفت، و چون به «بصرى» رسید «نسطور» راهب وى را دید و «میسره» را به پیامبرى او مژده داد، و «میسره» نیز در این سفر از رسول خدا کراماتى مشاهده کرد که او را خیره ساخت. چون به مکّه بازگشت و از آنچه از نسطور راهب شنیده و خود دیده بود خدیجه را آگاه ساخت، و خدیجه هم در ازدواج با رسول خدا رغبت نمود ، و در پى رسول خدا فرستاد و علاقه‏مندى خویش را به ازدواج با وى اظهار داشت. رسول خدا هم با عموهاى خویش مشورت کرد، و با عموى خود «حمزه بن عبد المطّلب» نزد «خویلد بن أسد بن عبد العزّى» رفت و «خدیجه» را خواستگارى کرد .

برخى گفته‏اند که: «خویلد» پیش از «فجار» مرده بود و عموى «خدیجه» «عمرو بن أسد» وى را به رسول خدا تزویج کرد، تاریخ ازدواج دو ماه و بیست و پنج‏ روز پس از بازگشت رسول خدا از سفر شام بود ، و رسول خدا بیست شتر جوان مهر داد و خطبه عقد را أبو طالب ایراد کرد و دیگر عموهاى رسول خدا نیز حاضر بودند، پس چون خطبه ابو طالب به انجام رسید، «عمرو بن أسد» عموى «خدیجه» گفت:

محمّد بن عبد اللّه بن عبد المطّلب یخطب خدیجه بنت خویلد، هذا الفحل لا یقدع أنفه . یعنى: «محمّد پسر عبد اللّه بن عبد المطّلب از خدیجه دختر خویلد خواستگارى مى‏کند، این خواستگار بزرگوار را نمى‏توان رد کرد» .

ازدواج پیامبر (ص)

۱- خدیجه، دختر «خویلد بن أسد بن عبد العزّى بن قصىّ» که پانزده سال‏

پیش از واقعه فیل تولّد یافت ، مادرش: «فاطمه» دختر «زائده بن أصمّ» از «بنى معیص ابن عامر بن لؤىّ» بود.

خدیجه نخست به ازدواج «أبو هاله تمیمى» از «بنى أسیّد بن عمرو بن تمیم» حلیف «بنى عبد الدّار» درآمد و از وى «هند بن أبى هاله» ربیب رسول خدا را آورد که براى امام حسن (علیه السلام) شمایل رسول خدا را توصیف کرد. «هند» در جنگ بدر و به قولى: در جنگ أحد حضور داشت و در روز جمل همراه على بود و به شهادت رسید.

خدیجه بعد از «أبى هاله» به ازدواج «عتیّق – بن عائذ – بن عبد اللّه بن عمر – بن مخزوم» درآمد و از وى دخترى به نام «هند» آورد .

أمّ المؤمنین: «خدیجه» در چهل سالگى به ازدواج رسول خدا درآمد و همه فرزندان رسول خدا جز «ابراهیم» از وى تولد یافتند.

«خدیجه» را در جاهلیت «طاهره» مى‏گفتند، وى نخستین زنى است که به ازدواج رسول خدا درآمد، و نیز به اجماع مسلمین نخستین کسى است که به رسول خدا ایمان آورد، و احدى از مسلمین بر وى تقدم نیافت.

«خدیجه» حدود بیست و پنج سال با رسول خدا زندگى کرد، و در سال دهم بعثت در شصت و پنج سالگى، یک سال و شش ماه پس از بیرون آمدن «بنى هاشم» از «شعب أبى طالب» و إبطال صحیفه قریش، وفات کرد .

۲- سوده، دختر زمعه بن قیس از «بنى حسل بن عامر بن لؤىّ» که رسول خدا او را پس از وفات خدیجه و پیش از «عایشه» به عقد خویش درآورد.

«سوده» نخست به ازدواج پسر عموى خویش «سکران بن عمرو» درآمد، و با «سکران» که مسلمان شده بود، به حبشه هجرت کرد، و پس از چند ماه به مکّه بازگشتند، «سکران» پیش از هجرت رسول خدا در مکّه وفات یافت و «سوده» به ازدواج رسول خدا درآمد . «سوده» در آخر خلافت «عمر» و یا در سال ۵۴ وفات کرد .

۳- عایشه، دختر «أبو بکر (عبد اللّه) بن أبى قحافه (عثمان)» از «بنى تیم بن مرّه» که در مکّه و در هفت سالگى به عقد رسول خدا درآمد و در سال ۵۷ یا ۵۸ هجرى وفات کرد .

۴- حفصه، دختر «عمر بن خطّاب» از «بنى عدىّ بن کعب» که ابتدا به ازدواج «خنیس بن حذافه سهمى» درآمد، «خنیس» پیش از آن که رسول خدا به خانه «أرقم» درآید اسلام آورد، و در هجرت دوم حبشه از مهاجرین بود

و آنگاه به مکّه بازگشت و به مدینه هجرت کرد، و در بدر و أحد شرکت کرد، و در أحد زخمى برداشت که در اثر آن وفات یافت.

«حفصه» بعد از «عایشه» در سال سوم هجرت (دو سال و چند ماه پس از هجرت) به ازدواج رسول خدا درآمد، و در سال ۴۱ یا ۴۵ و به قولى: سال ۲۷ هجرت وفات یافت .

۵- زینب، دختر «خزیمه بن حارث» از «بنى هلال» که او را «أمّ المساکین» مى‏گفتند، و چون شوهرش (به قول زهرى) «عبد اللّه بن جحش أسدى» در جنگ أحد به شهادت رسید، بعد از «حفصه» به ازدواج رسول خدا درآمد، و پس از دو یا سه ماه در حیات رسول خدا وفات یافت. و به قول ابن هشام و ابن حزم: شوهر «زینب» پیش از رسول خدا «عبیده بن حارث بن مطّلب بن عبد مناف» شهید بدر بود، و پس از شهادت «عبیده» به ازدواج رسول خدا درآمد .

۶- أمّ حبیبه: رمله، دختر «أبو سفیان» از «بنى أمیّه» که با شوهر مسلمان خود «عبید اللّه بن جحش» به حبشه هجرت کرد، و چون «عبید اللّه» در حبشه نصرانى شد و سپس از دنیا رفت، «أمّ حبیبه» به توسط نجاشى پادشاه حبشه در همانجا به عقد رسول خدا درآمد و آنگاه به مدینه فرستاده شد. بر حسب آنچه ابن أثیر در أسد الغابه از ابن اسحاق نقل مى‏کند: تزویج «أمّ حبیبه» بعد از تزویج «زینب» دختر «خزیمه» بوده است . ابن اسحاق از محمّد بن علىّ بن الحسین (امام محمد باقر علیه السلام) روایت مى‏کند که رسول خدا «عمرو بن أمیّه ضمرى» را درباره ازدواج با «أمّ حبیبه» نزد نجاشى فرستاد، و نجاشى او را براى رسول خدا خواستگارى کرد و به ازدواج‏ آن حضرت درآورد. نجاشى از طرف رسول خدا چهارصد دینار کابین به وى داد و به نظر ما جهتى جز این نداشته است که «عبد الملک بن مروان» کابین زنان را بر چهارصد دینار مقرّر ساخت. و آن که «أمّ حبیبه» را به ازدواج رسول خدا درآورد «خالد بن سعید بن عاص» بود .

۷- أمّ سلمه: هند، دختر «أبو أمیّه مخزومى» که با شوهرش: «أبو سلمه:

عبد اللّه بن عبد الأسد مخزومى» پسر عمّه رسول خدا دوبار به حبشه هجرت کرد، و آنگاه به مکّه برگشت و به مدینه هجرت نمود، و چون «أبو سلمه» در اثر زخمى که در جنگ أحد برداشته بود در جمادى الآخره سال چهارم هجرت به شهادت رسید، به ازدواج رسول خدا درآمد و در یکى از سالهاى ۵۹، ۶۰، ۶۱، ۶۲ بعد از همه زنان رسول خدا وفات کرد.

۸- زینب، دختر «جحش» از «بنى أسد» دختر عمّه رسول خدا یعنى:

«أمیمه» دختر عبد المطّلب و خواهر «عبد اللّه» که به دستور رسول خدا به عقد «زید بن حارثه» درآمد، و آنگاه که زید او را طلاق داد پس از «أمّ سلمه» به همسرى رسول خدا سرافراز گردید. وفات «زینب» را در سال بیستم هجرى نوشته‏اند .

۹- جویریه. دختر «حارث بن أبى ضرار» از قبیله «بنى المصطلق خزاعه» که در سال پنجم (یا ششم) هجرت در غزوه «بنى المصطلق» (غزوه مریسیع) اسیر گردید و در سهم غنیمت «ثابت بن قیس بن شماس» افتاد، رسول خدا قیمت او را داد و او را آزاد کرد و به اختیار خودش به ازدواج رسول خدا درآمد و در اثر این ازدواج بیش از صد خانواده اسیران «بنى المصطلق» آزاد شدند. «جویریه» در سال ۵۰ یا ۵۶ هجرى از دنیا رفت.

۱۰- صفیّه، دختر «حیىّ بن أخطب» از یهودیان «بنى النضیر» و از اولاد رسول خدا «هارون بن عمران» برادر رسول خدا «موسى بن عمران» علیهما السلام که اول همسر «سلّام بن مشکم» و سپس «کنانه بن (ربیع بن) أبى الحقیق» بود، «کنانه» در جنگ خیبر (صفر سال هفتم هجرت) کشته شد، و «صفیّه» اسیر گردید، و رسول خدا او را آزاد کرد و به زنى گرفت، «صفیّه» در سال پنجاهم هجرت در خلافت «معاویه» وفات یافت.

۱۱- میمونه، دختر «حارث بن حزن» و خاله «عبد اللّه بن عبّاس» و «خالد ابن ولید» از «بنى هلال»، که ابتدا به ازدواج «أبو رهم بن عبد العزّى» از «بنى عامر بن لؤىّ» درآمد، سپس در ذى القعده سال هفتم هجرى در سفر «عمره القضاء» به وسیله «عبّاس بن عبد المطّلب» عقد و عروسى وى با رسول خدا در «سرف» به انجام رسید، میمونه در سال ۵۱ یا ۶۳ یا ۶۶ هجرى در همان «سرف» وفات یافت .

از این یازده زن: دو نفر (خدیجه و زینب دختر خزیمه) در حیات رسول خدا، و نه نفر دیگر پس از وفات رسول خدا وفات یافته‏اند. شش نفر از اینان (خدیجه، سوده، عایشه، حفصه، أمّ حبیبه و أمّ سلمه) از قریش بودند و پنج نفر از غیر قریش.

 

بر گرفته از کتاب دانشنامه نبوی