عقد اخوت در روز غدیر

مـرحوم محدث قمى در کتاب شریف مفاتیح الجنان، عقد اخوت را در زمره آداب عید غدیرشمرده مى نویسد:

شایسته است در این روز عقد اخوت با اخوان مؤمنین و کیفیت آن به نحوى که شیخ ما در مستدرک وسـائل [ مستدرک الوسائل، ج ۶، ص ۲۷۸، حدیث شماره ۶۸۴۳٫ ] از کـتـاب زادالـفردوس نقل فرموده چنین است که بگذارد دست راست خودرا بر دست راست بردار مؤمن خود و بگوید:

و اخـیـتـک فـى اللّه و صافیتک فى اللّه و صافحتک فى اللّه و عاهدت اللّه و ملائکته و کتبه و رسله و انـبـیائه والا ئمه المعصومین علیهم السلام على انى ان کنت من اصحاب الجنه والشفاعه واذن لى بان ادخل الجنه لا ادخلها الا و انت معى.

یعنى: در راه خدا با تو برادر شدم و در راه خدا با تو صافى شدم و در راه خدا با تو دست دادم و با خدا و فـرشـتگان و کتابهاى آسمانى و رسولان و پیامبرانش و ائمه معصومین عهد کردم، که اگر من از اهل بهشت و شفاعت بودم و اجازه یافتم وارد بهشت شوم جز با تو وارد نشوم.

آنگاه طرف مقابل بگوید: قبلت، یعنى: قبول کردم.

پس از آن بگوید: اسقطت عنک جمیع حقوق الا خوه ما خلا الشفاعه والدعا والزیاره.

یعنى: تمام حقوق برادرى جز شفاعت و دعا و دیدار را از تو ساقط کردم.

وظـایـف هـر مـؤمـن در قـبـال برادران دینى خود دو گونه است: برخى داراى حکم شرعى بوده تکلیف محسوب مى شوند، بدین معنا که هر مؤمنى موظف است، در قبال برادران ایمانى خود به آنها ملتزم باشد پاره اى دیگر حقوقى هستند که به دیگرى تعلق دارد.

از آنـجـا کـه حـکـم شـرعـى قـابـل اسـقاط نیست، یعنى هیچ کس نمى تواند حکم شرع را ساقط کـنـد، بنابراین آنچه در این عقد اسقاط مى شود، جنبه دوم است، یعنى هر کس حق مطالبه خود را ساقط مى کند، اما از آن جهت که هر یک از این حقوق از احکام شرع بوده و هر کس مامور به امتثال آنهاست، ساقط شدنى نیستند