ویژه غدیر

عید غدیر، عید الله الاکبر و عید آل محمد و ارزشمندترین و والاترین عید اسلامی است. هیچ روزی در طول سال، فرخنده تر و مبارک تر از این روز مقدّس نزد شیعیان اهل بیت نیست.

امام صادق ـ سلام الله علیه ـ می فرماید:

«انّ یوم غدیر خم بین الفطر و الأضحی و الجمعه کالقمر بین الکواکب…» روز عید غدیر خم در میان سه عید فطر و قربان و جمعه، مانند درخشندگی ماه در میان ستارگان است. چه تعبیر ظریفی امام دارد که عید غدیر را تشبیه به ماه کرده است و دیگر اعیاد را به ستاره؛ زیرا در این روز بزرگ بود که خداوند اعلام کرد: امروز دین را بر شما تکمیل کردم و نعمتم را بر شما به اتمام رساندم «ألیوم أکملت لکم دینکم و أتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الإسلام دینا». نعمت بزرگ اسلام که از هر نعمتی ارزنده تر و گران بهاتر است، کامل نمی شود و محقّق نمی گردد جز با ولایت علی ـ علیه السلام ـ «و مانودی بشی ء مثل ما نودی بالولایه».

محبّ الدین طبری از علمای بزرگ اهل سنّت نقل می کند که رسول خدا(ص) فرمود: «إذا جمع الله الاوّلین و الآخرین یوم القیامه و نصب الصراط علی جسر جهنم، لم یجزها أحدٌ الاّ من کانت له براءه بولایه علیّ بن أبی طالب».۱

در روز قیامت که خداوند تمام مردم را جمع می کند و صراط بر پل دوزخ زده می شود، هیچ کس از آن نمی گذرد جز کسی که با ولایت علی ابن أبیطالب، گذرنامه بی زاری و برائت از جهنّم را داشته باشد.

ولایت علی(ع) همان دین حنیف است که فرمود:

«فأقم وجهک للدین حنیفا فطرت الله التی فطر الناس علیها».۲

پس ای پیامبر (همراه با پیروانت) به سوی آیین پاک اسلام روی آور که فطرت الهی است و مردم بر آن مفطور شده اند.

و ولایت علی همان طریقه و روش صحیح زندگی است که اگر مردم آن روش را برگزینند، خداوند در روز رستاخیز، از آب گوارای حوض کوثر به دست علی ـ علیه السلام ـ سیرابشان می گرداند. «و أن لو استقاموا علی الطریقه لأسقیناهم ماءً غدقا».۳

و ولایت همان نعمتی است که حتما از آن سؤال می شود که با آن چگونه رفتار کردید «ثمّ لتسألنّ یومئذ عن النّعیم».۴

آلوسی، مفسّر بزرگ اهل سنّت در تفسیر کبیر روح المعانی پس از ذکر آیه شریفه «وقفوهم انّهم مسئولون» و آنان را متوقف کنید و ایست بدهید که مسئولیت دارند و باید پاسخگو باشند، در ذیل تفسیر این آیه، اقوال گوناگونی را نقل می کند و سپس نتیجه می گیرد و می گوید: «سزاوارترین و صحیح ترین سخن این است که در آن روز از عقاید و اعمال انسان سؤال می شود و از همه مهم تر و عظیم تر، قطعا ولایت علی کرم الله وجهه است».۵

و در این روز بزرگ که یادآور نصب و تعیین امیرالمؤمنین به دست مبارک رسول اکرم ـ صلّی الله علیه و آله وسلّم ـ و به امر پروردگارش است، باید این فطرت الهی را در دل ها زنده کرد و پرده های ظلمت و جهالت و تارهای نادانی و غفلت را از دیدگان غافلان برداشت تا بر طریقه حق پایدار گردند و به صراط مستقیم الهی روی آورند و دینشان کامل شود.

مفضل از امام صادق ـ علیه السلام ـ می پرسد: مولای من! آیا به من دستور می دهی که این روز را روزه بداریم؟

حضرت پاسخ می دهد: «ای و الله ـ ای و الله ـ انّه الیوم الذی نجی فیه ابراهیم من النّار فصام لله شکرا لله عزّوجل ذلک الیوم، و انه الیوم الذی أقام رسول الله أمیرالمؤمنین علما و أبان فضله و وصیته، فصام ذلک الیوم، و ذلک یوم صیام و قیام و اطعام الطعام و صله الإخوان و فیه مرضاه الرّحمن و مرغمه الشیطان».۶

آری، به خدا قسم ـ آری، به خدا قسم! این همان روزی است که خداوند، حضرت ابراهیم را از آتش رها ساخت، پس او به شکرانه این لطف الهی، این روز را روزه گرفت. و همانا این روز، روزی است که رسول گرامی اسلام ـ صلی الله علیه و آله و سلّم ـ امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ را بر مردم نصب کرد و بزرگواری و فضلش را نمایان ساخت و او را وصی و جانشین خود قرار داد، پس او هم در این روز، روزه گرفت و این روز، روز روزه گرفتن و دعا کردن و مسلمانان را اطعام نمودن و به دیدار برادران دینی رفتن است و در این روز، رضایت خدای رحمان به دست می آید و بینی شیطان به خاک مالیده می شود (مأیوس می گردد).

امام صادق ـ علیه السلام ـ اعمال این روز مهم را در چهار چیز خلاصه می کند:

۱ـ صیام: در برخی روایات وارد شده که روزه این روز برابر است با صد بار حج و صد بار عمره. و در روایت دیگری، کفّاره شصت سال گناه است. پس حتما برادران و خواهران به این فضیلت بسیار مهم توجه کنند و حتما آن را روزه بدارند.

۲ـ قیام: اصطلاحا قیام بر عبادت و زنده نگه داشتن این یوم الله با مناجات و دعا و استغفار، اطلاق می شود ولی ممکن است قیام کنایه از استقامت و پایداری در راه حق و قیام در برابر دشمنان اسلام و مسلمین و مبارزه با طاغوت ها و ستم پیشگان باشد.

بهر حال خود قیام علیه باطل و جهاد در راه خدا، نیز یک عبادت بزرگ است بلکه از اهم فرائض و واجبات است.

۳ـ اطعام الطعام: مهمانی کردن و اطعام نمودن برادران باایمان از ویژگی های تمام اعیاد به ویژه این عید بزرگ است که بر آن تأکید شده است. و قطعا خرسند نمودن مؤمنین، از برترین عباداتی است که رضایت پروردگار را به دنبال دارد.

۴ـ صله الاخوان: احسان و نیکی به برادران مؤمن و دید و بازدید و زیارت آنان پیوسته از اعمال بسیار پسندیده و نیکو است ولی در این روز، تأکید بر آن شده است. در روایت دارد که هر وقت با برادر مؤمنی دیدار کردید، برای تهنیت به او بگویید: «ألحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه أمیرالمؤمنین والأئمّه علیهم السلام» سپاس و حمد خدای را که ما را جزء تمسّک جویان به ولایت امیرمؤمنان و دیگر امامان ـ درود خدای رحمان بر آنان ـ قرار داد.

فرا رسیدن این اعیاد بزرگ اسلامی را به مقام شامخ ولیّ الله الاعظم أرواحنا لتراب مقدمه الفداء، علمای اعلام، مقام معظّم رهبری، ملت بزرگ ایران و عموم مسلمانان و شیعیان و پیروان امامان، تبریک و تهنیت عرض نموده، از خدای بزرگ خواهانیم ما را جزء شیعیان و ولایت پذیران واقعی قرار دهد.

——————————————————————————–

۱- الریاض النضره، ج۲، ص۱۷۲٫

۲- سوره روم(۳۰)، آیه۳۰٫

۳- سوره جن(۷۲)، آیه۱۶٫

۴- سوره تکاثر(۱۰۲)، آیه۸٫

۵- تفسیر روح المعانی آلوسی، ج۲۳، ص۸۰٫

۶- بحارالانوار، ج۹۸، ص۳۲۳٫