چرا عزاداری؟

عاشورای حسینی

عاشورای حسینی

 

اهداف و آثار عزاداری برای اهل بیت- علیهم السلام :
در بیان اهداف عزاداری باید گفت اگر در میان شیعیان عزاداری یک سنت رایج شده است انگیزه‌های گوناگونی دارد که به طور اختصار عبارت است از:
۱٫ شناساندن مقام پیشوایان بزرگ اسلام که سراسر زندگی آنان برای جامعه اسلامی الگو و سرمشق است خواه در مبارزه با طاغوتیان یا مسایل اخلاقی و روحی و…؛
۲٫ افزایش عشق و محبت اهل‌بیت که پاداش رسالت پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ است؛
۳٫ کمال‌خواهی و فضیلت‌طلبی؛
۴٫ دعوت به دین و آگاه شدن از حقایق آن و فراخوانی مردم به صلاح و اصلاح و دوری از انحراف و فساد؛
۵٫ حقانیت نهضت حسینی بر ضد طاغوتیان و آشنا کردن مردم با ویژگی‌های قیام امام حسین ـ علیه السّلام ـ؛
۶٫ اطعام عده‌ای از گرسنگان در پرتو مجالس عزا که از دستورات مؤکد قرآن و اسلام است؛
۷٫ یاد مصیبت اهل‌بیت ـ علیهم السّلام ـ که موجب آسان شدن مصایب و سختی‌های دوستداران آنان است؛
۸٫ همدردی با رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ و حضرت زهرا ـ سلام الله علیها ـ و سایر ائمه ـ علیهم السّلام ـ؛
۹٫ فراموش نشدن خاطره عاشورا؛ چرا که اگر این عزاداری‌ها نبود نسل‌های آینده نمی‌دانستند امام حسین را یزید کشته است.
۱۰٫ افشاگری جنایات ستمگران بویژه بنی‌امیه و بنی‌عباس؛
۱۱٫ رشد فضایل و کرامت‌های انسانی و الهی و پروش روحیه شهادت طلبی؛ هر قطره اشک کلامی است که شهادت را چون پیامی به مردم ابلاغ می‌کند و گریه نشانه آن است که فاجعه‌ای روی داده و ظلمی صورت گرفته است. عزاداری نه یک روز، نه ده روز، نه یک ماه بلکه در تمام سال برای این است که ملتی که در شهادت زندگی می‌کند باید عزادار باشد و در مجالس عزا با بیان فلسفه شهادت و با یادآوری از شهیدانش، روحیه شهادت‌طلبی را همچنان تازه نگه دارد. بی‌شک به خاطر نشر فلسفه شهادت و ایثار و کرامت‌های انسانی است که به بهانه مرگ برادر، عمو، دایی و… جلسه برگزار می‌کند و یک‌باره به کربلا گریز می‌زند و از حسین سخن می‌گوید.
۱۲٫ زنده نگه داشتن اسلام با استفاده از ابزار عزاداری. عزاداری اسلام را زنده کرد و اگر امام حسین قیام نمی‌کرد اثری از اسلام باقی نمی‌ماند. اساس شکل‌گیری انقلاب اسلامی نیز نهضت امام حسین ـ علیه السّلام ـ است. امام خمینی درباره تجدید و تکرار عزاداری‌ها می‌فرمایند: «… اصلاً نمی‌فهمند مکتب سید‌الشهدا چه بوده و نمی‌دانند این منبرها، ‌گریه‌ها سینه‌زنی‌ها حدود ۱۴۰۰ سال است که ما و مکتب را حفظ کرده و تا حالا اسلام را آورده، این عده از جوان‌ها اینطور نیست که سوءنیت داشته باشند؛ آنها خیال می‌کنند که ما باید حرف روز بزنیم. حرف سیدالشهدا حرف روز، و همیشه حرف روز است؛ اصلاً حرف روز را سیدالشهدا آورده است و دست ما داده است و سیدالشهدا را این گریه‌ها و مکتب وی را این مصیبت‌ها و داد و قال‌ها و این سینه‌زنی‌ها و این دستجات حفظ کرده است. اگر فقط مقدسی بوده و توی اتاق و توی خانه می‌نشست و برای خودش هی زیارت عاشورا می‌خواند و تسبیح می‌گرداند چیزی نمانده بود… همینهاست که این نهضت را پیش برده، اگر سیدالشهدا نبود این نهضت را کسی پیش نمی‌برد».[۱]
بنابراین عزاداری حسین بن علی یک حرکت است، یک موج است، یک مبارزه اجتماعی است.[۲] عزاداری‌ها سبب می‌شود که شور و عاطفه از شعور و شناخت برخوردار گردد و ایمان را در ذهن جامعه هوادار، زنده نگهدارد و مکتب عاشورا به عنوان یک فکر سازنده و حادثه الهام‌بخش، همواره تأثیر خود را حفظ کند. عزاداری احیای خط خون و شهادت و رساندن صدای مظلومیت آل علی به گوش تاریخ است… هم بر مظلومیت امام گریه می‌شود و هم در سایه آن، هدف امام حسین ـ علیه السّلام ـ از نهضت و حرکت، شناخته می‌شود، روضه‌های خانگی و دسته‌های عزاداری و هیأت‌های زنجیرزنی، پوشیدن لباس مشکی و پرچم به دست گرفتن و شربت و آب دادن و تلاش در برپایی مجالس و نوحه‌خوانی و سینه‌زنی و… هر یک به نوعی سربازگیری جبهه حسینی است و این پیوند قلبی را عمق و غنا می‌بخشد.[۳]
این موارد، انگیزه‌های برگزاری مجالس سوگواری و عزاداری است و آنچه در این میان وجود ندارد گریه ضعف و ذلت است.

 

پی نوشت ها :
[۱] . قیام عاشورا در کلام و پیام امام،‌ص ۱۶٫
[۲] . نهضت‌های اسلامی صد ساله اخیر، مرتضی مطهری، ص ۸۹٫
[۳] . فرهنگ عاشورا، ص ،۳۱۴